ανάπτυξη
|
ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 55
την περίοδο 2008-2014, με συνέπεια να
διαμορφωθεί σε 277,3 δις ευρώ το 2014. Η
σωρευτική απώλεια του ενεργητικού ήταν
της τάξης των 67 δις ευρώ (-34%) το 2014
σε σχέση με το 2008.
l
Σε επίπεδο παγίων επικρατεί τάση απο-
επένδυσης. Τα πάγια (σε τιμές κτήσης)
περιορίστηκαν κατά 3,2%, ενώ η αξία των
καθαρών παγίων υποχώρησε σε 170,4 δις
ευρώ το 2014, μειωμένη κατά 12% περίπου
σε σχέση με το 2008 (σωρευτική μείωση
23,7 δις ευρώ).
l
Η δραστική μείωση της καταναλωτι-
κής δαπάνης στη διάρκεια της ύφεσης
επηρέασε συνολικά τη λειτουργία των επι-
χειρήσεων, οδηγώντας σε περιορισμό της
αποθεματοποίησης και αλλαγή της συναλ-
λακτικής συμπεριφοράς. Σε επίπεδο κυ-
κλοφορούντος ενεργητικού οι συνολικές
απώλειες ήταν της τάξης των 43,5 δις ευρώ.
Καθοριστικός παράγοντας ήταν κυρίως η
συρρίκνωση των απαιτήσεων (μειώθηκαν
σχεδόν κατά 30 δις ευρώ), αλλά και των
αποθεμάτων.
l
Παράλληλα, τα συνολικά διαθέσιμα των
εταιρειών υποχώρησαν με λιγότερο έντονο
ρυθμό, με συνέπεια το 2014 να ξεπεράσουν
την αξία των αποθεμάτων, φαινόμενο που
αποδίδεται στην προσπάθεια διασφάλισης
ρευστότητας εξ ιδίων μέσων, ως αντιστάθ-
μισμα της δραστικής περικοπής της χρη-
ματοδότησης στην αγορά γενικά.
Όσον αφορά την εξέλιξη των μεγεθών του
παθητικού, σημειώνονται τα εξής:
l
Τα συνολικά ίδια κεφάλαια μειώθηκαν
σε 107,3 δις ευρώ το 2014 από 132 δις ευρώ
περίπου το 2008 (συρρικνώθηκαν κατά
24,7 δις), δεδομένου ότι οι συσσωρευμένες
ζημιές σχεδόν τριπλασιάστηκαν στη διάρ-
κεια της περιόδου.
l
Ο συνολικός δανεισμός των επιχειρήσε-
ων (μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες
οφειλές σε τράπεζες) περιορίστηκε κατά
31,2 δις. Σχετικά εντονότερη ήταν η μείωση
των βραχυπρόθεσμων οφειλών, με αποτέ-
λεσμα το μερίδιό τους στο σύνολο του τρα-
πεζικού δανεισμού να περιοριστεί σε 31%
το 2014, από 33,7% το 2008.
Εξέλιξη οικονομικών
αποτελεσμάτων
Από την επεξεργασία των συνολικών
αποτελεσμάτων της περιόδου 2008-2014
αποτυπώνεται ξεκάθαρα το μέγεθος των
απωλειών που υπέστησαν οι ελληνικές
επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης.
Η πτώση της κερδοφορίας ήταν πρωτο-
φανής, με χαρακτηριστικές μεταβολές τις
εξής:
l
Σε επίπεδο κύκλου εργασιών καταγρά-
φεται σωρευτική απώλεια 67,3 δις ευρώ
(-30% περίπου) το 2014 σε σχέση με το
2008. Συγκεκριμένα, οι συνολικές πωλή-
σεις των εταιρειών μειώθηκαν με μέσο
ετήσιο ρυθμό 5,7% την περίοδο 2008-2014,
με συνέπεια να διαμορφωθούν σε 158,8 δις
ευρώ το 2014.
l
Τα συνολικά μεικτά κέρδη των εται-
ρειών υποχώρησαν με μέσο ετήσιο ρυθμό
6,4% την ίδια περίοδο. Το περιθώριο μει-
κτού κέρδους επιδεινώθηκε κατά 2 ποσο-
στιαίες μονάδες το 2014 σε σχέση με το
2009 και διαμορφώθηκε σε 19,27% το τε-
λευταίο έτος.
l
Το λειτουργικό περιθώριο επί μία τετρα-
ετία (2010-2013) κατέστη αρνητικό, ανα-
κτώντας το θετικό πρόσημο μόλις το 2014.
l
Ραγδαίαήταν η επιδείνωση της κερδοφο-
ρίας από το 2010 και μετά. Το τελικό καθαρό
αποτέλεσμα είναι ζημιογόνο την τελευταία
πενταετία, εμφανίζοντας τάση αποκλιμά-
κωσης των ζημιών τα τελευταία δύο έτη.
Αθροιστικά, οι συνολικές ζημίες της περιό-
δου 2010-2014 ανήλθαν σε 25,6 δις ευρώ.
l
Τα συνολικά κέρδη EBITDAμειώθηκαν
με μέσο ετήσιο ρυθμό 7,2% την περίοδο
2008-2014, με συνέπεια να διαμορφωθούν
σε 11,7 δις ευρώ το 2014, καταγράφοντας
απώλειες σχεδόν 7 δις ευρώ συγκρινόμενα
με τα αντίστοιχα του 2008.
Επιδόσεις των διαφόρων κλάδων
Οι έντονες πιέσεις που δέχθηκε ο επιχει-
ρηματικός τομέας στη διάρκεια της κρίσης
επιδείνωσε τα οικονομικά αποτελέσματα
όλων των κλάδων. Ωστόσο οι επιχειρήσεις
προσπάθησαν να προσαρμοστούν στις
συνθήκες και να βελτιώσουν την ανταγω-
νιστικότητά τους. Αξιολογώντας τις επιδό-
σεις των επιμέρους κλάδων δραστηριότη-
τας παρατηρούνται κυρίως τα εξής:
l
Δύο μόνο κλάδοι (τουρισμός, υπηρεσί-
ες) εμφανίζουν βελτίωση περιθωρίων μει-
κτού κέρδους το 2014 σε σχέση με το 2008
(προ κρίσης).
l
Το βαρύτερο τίμημα (συμμετοχή επί
των συσσωρευμένων ζημιών) εμφανίζει ο
τομέας των υπηρεσιών και, κατά δεύτερο
λόγο, η βιομηχανία.
l
Με βάση τον μέσο ετήσιο ρυθμό μετα-
βολής των πωλήσεων, ο εντονότερος ρυθ-
μός μείωσης αντιστοιχεί στις τεχνικές εται-
ρείες (-9% ) και το εμπόριο (-7,1%).
l
Με βάση τον μέσο ετήσιο ρυθμό μετα-
βολής των κερδών EBITDA, ο εντονότε-
ρος ρυθμός μείωσης αντιστοιχεί στο εμπό-
ριο (-10,9%) και τη βιομηχανία (-9,8%), ενώ
ο μοναδικός τομέας που κατέγραψε άνοδο
ήταν ο τουρισμός (2%).
Οικονομικά
αποτελέσματα κατά τομέα
Βιομηχανία
Στον τομέα της βιομηχανίας παρατηρού-
νται τα εξής:
l
Το συνολικό ενεργητικό των βιομηχα-
νικών εταιρειών μειώθηκε με μέσο ετήσιο
ρυθμό 3,2% την περίοδο 2008-2014 και δι-
αμορφώθηκε σε 61,5 δις ευρώ το 2014. Η
σωρευτική απώλεια του ενεργητικού ήταν
της τάξης των 13,4 δις ευρώ (-18%) το 2014
σε σχέση με το 2008.
l
Τα συνολικά ίδια κεφάλαια μειώθηκαν
σε 20,2 δις ευρώ το 2014, από 28 δις ευρώ
περίπου το 2008 (απώλειες της τάξης των
7,7 δις ευρώ), λόγω δραστικής αύξησης των
συσσωρευμένων ζημιών.
Όσον αφορά τα οικονομικά αποτελέσματα
του τομέα παρατηρούνται τα εξής:
l
Ο συνολικός κύκλος εργασιών εμφανί-
ζει σωρευτική απώλεια 12,3 δις ευρώ (19,5%
περίπου) το 2014 σε σχέση με το 2008. Οι
συνολικές πωλήσεις μειώθηκαν με μέσο
ετήσιο ρυθμό 3,5% την περίοδο 2008-2014,
με συνέπεια να διαμορφωθούν σε 50,8 δις
ευρώ το 2014.
l
Δραστική ήταν η επιδείνωση του πε-
ριθωρίου μεικτού κέρδους. Ο δείκτης
επιδεινώθηκε σχεδόν κατά 6 ποσοστιαίες
μονάδες το 2014 σε σχέση με το 2009, και
διαμορφώθηκε σε 14,96% το τελευταίο
έτος. Το γεγονός αποδίδεται στην αγωνιώ-
δη προσπάθεια της μεταποίησης να αντα-
γωνισθεί στις διεθνείς αγορές την παρα-
γωγή χωρών με ιδιαίτερα χαμηλό εργατικό
κόστος.
