ανάπτυξη
|
ΙΟΥΝΙΟΣ 2016
46
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ο
l
Ο τρόπος, εξάλλου, επίτευξης των επι-
θυμητών πρωτογενών πλεονασμάτων δεν
είναι πάντοτε ορθολογικός, καθώς π.χ. η
καθυστέρηση πληρωμής από το κράτος
των οφειλών του ή η μείωση των δαπα-
νών του προγράμματος δημοσίων επεν-
δύσεων, περιορίζοντας τις σχετικές δαπά-
νες, διογκώνουν πλασματικά το σχετικό
αποτέλεσμα, παρότι τέτοιες πρακτικές
δυσχεραίνουν τη λειτουργία της πραγμα-
τικής οικονομίας και την ανάπτυξη.
l
Από την ελληνική οικονομία, όμως, οι
δανειστές δεν απαιτούν απλώς ισοσκελι-
σμένους προϋπολογισμούς, αλλά υψηλό-
τατα, σχεδόν εξωπραγματικά, πρωτογενή
πλεονάσματα (0,5% του Α.Ε.Π. το 2016,
1,75% το 2017 και 3,5% από το 2018 και
μετά).
Η επίτευξη, όμως, των προαναφερθέντων
πρωτογενών πλεονασμάτων, και μάλιστα
επί σειρά ετών, δεν είναι εφικτή από μια
διαλυμένη οικονομία, η οποία βιώνει ακό-
μη τις συνέπειες μιας εξάχρονης ύφεσης.
Η ενεργοποίηση, κατά συνέπεια, του
«κόφτη» θα πρέπει να θεωρείται σχεδόν
βέβαιη και ο σχετικός μηχανισμός διόρ-
θωσης θα οδηγήσει, αν ισχύσει τελικά η
σημερινή συμφωνία, στη λήψη πρόσθε-
των υφεσιακών μέτρων, που θα χειροτε-
ρεύσουν κι άλλο την κατάσταση της οικο-
νομίας.
l
Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι τα
πρωτογενή αυτά πλεονάσματα αποτελούν,
σε τελική ανάλυση, αφαίμαξη δυνάμει
αναπτυξιακών πόρων της ελληνικής οικο-
νομίας και μεταφορά τους στις δανείστρι-
ες χώρες, γεγονός που αυτό καθαυτό απο-
τελεί καθαρά αντιαναπτυξιακή πρακτική,
καθώς στερεί ρευστότητα από μια οικονο-
μία την οποία τα διαδοχικά κοινοτικά μνη-
μόνια οφείλουν να εκσυγχρονίσουν και να
επαναφέρουν σε τροχιά ανάπτυξης.
Η επιμονή της τρόικας στη θεσμοθέτηση
του δημοσιονομικού «κόφτη» ενίσχυσε
την άποψη ότι στην περίπτωση της Ελλά-
δας η κοινή λογική έχει τεθεί στο περιθώ-
ριο, καθώς βρισκόμαστε μπροστά σε δύο
εντελώς διαφορετικές επιδιώξεις:
l
Τις επιδιώξεις των δανειστών, οι οποί-
οι με τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα
που ζητούν επιδιώκουν να κατοχυρώσουν
την κανονική εξόφληση των δανείων που
χορήγησαν προς τη χώρα μας, αδιαφορώ-
ντας αν η επίτευξή τους αποδιοργανώνει
ακόμα περισσότερο τον παραγωγικό και
κοινωνικό ιστό, γεγονός που βλάπτει τελι-
κά και τα δικά τους συμφέροντα, και
l
τις επιδιώξεις της χώρας, τα συμφέ-
ροντα της οποίας εντοπίζονται στη δημι-
ουργία των αναγκαίων συνθηκών για μια
ταχεία και βιώσιμη ανάπτυξη, ώστε να
καταστεί δυνατή και η τήρηση των δανει-
ακών της υποχρεώσεων, οι οποίες όμως,
υποθηκεύονται με την πολιτική των υψη-
λών πρωτογενών πλεονασμάτων που της
επιβάλλεται.
Η πολιτική της βίαιης δημοσιονομικής
προσαρμογής απέτυχε πλήρως στη χώρα
μας και οι κανόνες του Σύμφωνου Σταθε-
ρότητας –οι οποίοι, μάλιστα, δεν ισχύουν
πάντοτε για όλους– σε περιόδους ύφεσης
αποδεικνύονται εντελώς ακατάλληλοι
για την αναθέρμανση της παραγωγικής
δραστηριότητας στον κοινοτικό χώρο.
Η τόνωση της ασθμαίνουσας ελληνικής
οικονομίας δεν επιτυγχάνεται με έωλα
και μη βιώσιμα πρωτογενή πλεονάσμα-
τα, αλλά με περισσότερα ελλείμματα και
αυτό γιατί η δημοσιονομική εξυγίανση
–χρήσιμη οπωσδήποτε και αναγκαία σε
βάθος χρόνου– δεν αρκεί για την επεν-
δυτική και παραγωγική επαναδραστηρι-
οποίηση.
Και πάντως, σε έναν μακροοικονομικό
σχεδιασμό, πέραν των πρωτογενών πλε-
ονασμάτων, υπάρχουν και άλλοι δείκτες,
οικονομικοί και κοινωνικοί και μάλιστα
πιο χαρακτηριστικοί των γενικότερων
τάσεων, που θα πρέπει να λαμβάνονται
υπόψη (ρυθμοί ανάπτυξης, εξασθένιση
ανεργίας, κοινωνικοί αποκλεισμοί) κατά
την κατάρτιση των κρατικών προϋπολο-
γισμών.
