ανάπτυξη
|
ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 43
Οι εξαγωγές Μαρτίου 2016 εμφανίζονται
μειωμένες κατά 11,4%, ενώ χωρίς τα πετρε-
λαιοειδή υποχωρούν ελάχιστα, κατά 0,3%.
Η συμμετοχή πάντως των πετρελαιοειδών
στις βασικές εξαγωγικές ροές της χώρας
είναι αποφασιστικής σημασίας (και) για
το μήνα Μάρτιο, ως προς την κατανομή
τους ανάμεσα σε χώρες Ε.Ε. και Τρίτες
Χώρες. Πράγματι η αξία τους εμφανίζε-
ται αισθητά μειωμένη, κατά 24,3%, προς
τις εκτός Ε.Ε. χώρες, ενώ προς τις χώρες
Ε.Ε. αυξάνεται, έστω οριακά, κατά 0,7%.
Αν όμως αφαιρέσουμε τα πετρελαιοειδή,
ενισχύονται οι αυξητικοί ρυθμοί προς την
Ε.Ε. και ταυτόχρονα περιορίζεται η μεί-
ωση προς τις Τρίτες Χώρες. Αντίστοιχες
είναι οι μεταβολές και των μεριδίων της
συνολικής αξίας των εξαγωγών προς Ε.Ε.
και Τρίτες Χώρες αφού, αν αφαιρέσουμε
τα πετρελαιοειδή, το μερίδιο της Ε.Ε. ανε-
βαίνει θεαματικά στο 76,7% (από 58,8% με
πετρελαιοειδή).
Τον μήνα Μάρτιο σημαντική υποχώρηση
εμφάνισαν τα πετρελαιοειδή (-36,2%), οι
τιμές των οποίων διεθνώς υφίστανται ση-
μαντικές πιέσεις. Αξιοπρόσεκτη είναι επί-
σης η υποχώρηση του ελαιόλαδου (-24,7%)
μετά την εξαιρετική του επίδοση πέρυσι,
όταν είχε ευνοηθεί από σχετικά προβλή-
ματα των δύο σημαντικότερων Ευρωπαίων
ανταγωνιστών του. Ενδεικτική εξάλλου
των δυσχερειών τής παγκόσμιας βιομη-
χανίας είναι και η υποχώρηση των πρώτων
υλών (-11,8%). Από την άλλη πλευρά, καλά
πήγαν τα ποτά-καπνός (+ 42,4%), τα τρό-
φιμα (+ 9,8%) και τα μηχανήματα (+8,6%),
ενώ ανάλογη είναι η συνολική εικόνα για το
1ο τρίμηνο τρέχοντος έτους τόσο για τους
κλάδους που είχαν θετική επίδοση, όσο
και για αυτούς που υστέρησαν.
Όσον αφορά τις εισαγωγές του μηνός
Μαρτίου, εμφανίζεται μια σημαντική υπο-
χώρηση, η σημαντικότερη τα τελευταία
τέσσερα χρόνια, αφού με πετρελαιοειδή
υποχωρούν κατά 8,1% σε επίπεδα τριμή-
νου, ενώ χωρίς πετρελαιοειδή εμφανίζουν
αύξηση 3,3%! Αποτέλεσμα των προαναφε-
ρομένων κινήσεων εξαγωγών-εισαγωγών
για το 1ο τρίμηνο του 2016 ήταν ότι, με πε-
τρελαιοειδή, το έλλειμμα του εμπορικού
ισοζυγίου μειώθηκε κατά 6,9% στα 4,4 δις
ευρώ, ενώ χωρίς τα πετρελαιοειδή το εν
λόγω έλλειμμα αυξήθηκε κατά 279,3 εκατ.
ευρώ ή 7,6%.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σημαντικό-
τεροι προορισμοί των ελληνικών εξαγωγών
και οι εμφανιζόμενες μετακινήσεις στην
κατάταξή τους. Οι δέκα πρώτες θέσεις κα-
ταλαμβάνονται κατά σειρά από τις εξής χώ-
ρες: Ιταλία, Γερμανία, Κύπρο, Βουλγαρία,
Τουρκία, Ην. Βασίλειο, Η.Π.Α., Αίγυπτο,
Ρουμανία και Λίβανο. Η σημαντικότερη
μετακίνηση στην προαναφερόμενη κατά-
ταξη είναι αυτή της Τουρκίας, η οποία το
1ο τρίμηνο του 2015 κατείχε τη 2η θέση. Η
υποχώρηση αυτή πρέπει εξ ολοκλήρου να
αποδοθεί στις πωλήσεις προϊόντων πετρε-
λαίου, η αξία των οποίων έχει υποχωρήσει
σημαντικά. Συμπληρωματικά αναφέρουμε
ως αξιομνημόνευτη τη μετακίνηση του Ισ-
ραήλ από την 37η θέση που κατείχε το 1ο
τρίμηνο του 2015 στην 20ή θέση το πρώτο
τρίμηνο του 2016.
Είναι γεγονός ότι οι εξαγωγές συνιστούνμια
εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία και συνε-
πώς ένα κατεξοχήν πολυπαραγοντικό φαι-
νόμενο. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι στις
περισσότερες των περιπτώσεων το κύριο
βάρος δεν φέρουν πέντε-έξι «μεταβλητές»
όπως: η γενική οικονομική κατάσταση, η
τιμή, η ποιότητα, το κόστος μεταφοράς,
η φερεγγυότητα παραγωγού-εξαγωγέα, η
δυνατότητα ανταπόκρισης κ.ά. Επαναλαμ-
βάνουμε ότι το όλο ζήτημα δεν εξαντλείται
σε αυτούς τους παράγοντες, πλην όμως
μάλλον οι συγκεκριμένοι μοιάζουν να είναι
απαράκαμπτοι. Οπωσδήποτε αναφερόμα-
στε σε ένα (διεθνές) περιβάλλον όπου ο
ανταγωνισμός είναι αμείλικτος, δώρα δεν
γίνονται, ενώ τα λάθη πληρώνονται ακριβά
και διορθώνονται δύσκολα.
Έχει λοιπόν εξαιρετικό ενδιαφέρον η
ετήσια κατάταξη ανταγωνιστικότητας
του Ι.Μ.D. (Institute for Management
Development) για το 2015, στην οποία η
χώρα μας υποχωρεί κατά έξι (6) θέσεις,
μετακινούμενη από την 50ή στην 56η. Θα
παρατηρήσει βέβαια κάποιος ότι μια χώρα
όπου σε οκτώ μήνες γίνονται δύο (κρίσιμης
σημασίας) εκλογικές αναμετρήσεις, ένα
(επίσης κρίσιμο) δημοψήφισμα, επιβάλ-
λεται έλεγχος στην κίνηση κεφαλαίων και
επί μήνες ήταν κάτι περισσότερο από εμ-
φανές το φλερτ με την έξοδό μας από το
κοινό νόμισμα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται,
είναι απόλυτα αναμενόμενο να συμβεί και
αυτό: δηλαδή να υποχωρήσει σημαντικά η
διεθνής ανταγωνιστικότητά της όταν, μάλι-
στα, το όλο σκηνικό προκύπτει σε συνθή-
κες μακρόχρονης βαθιάς κρίσης!
Παρ’ όλα αυτά οι αριθμοί είναι αμείλικτοι,
ιδιαίτερα όταν προσδιορίζουν το μέγεθος
της προσπάθειας που πρέπει να καταβλη-
θεί προκειμένου να υπάρξει ουσιαστική
βελτίωση της θέσης στις διεθνείς αγορές.
Από τις επιμέρους συνιστώσες που προσ-
διορίζουν την τελική κατάταξη της ελληνι-
κής οικονομίας στην κλίμακα ανταγωνιστι-
κότητας του I.M.D., θα σταθούμε σε αυτή
που αφορά την εικόνα της στο εξωτερικό
και η οποία τη φέρει (εννοούμε τη χώρα
μας) στην προτελευταία θέση. Το εν λόγω
στοιχείο αντανακλά προφανώς (και) το έλ-
λειμμα εμπιστοσύνης προς την ελληνική
οικονομία και επιχειρηματικότητα, αντα-
νακλάται δε τόσο στη δυσκολία των μετα-
ποιητικών μας επιχειρήσεων να εξάγουν
τα προϊόντα τους στις διεθνείς αγορές, όσο
και στα σοβαρότατα προβλήματα προσέλ-
κυσης αξιόπιστων, μεγάλου μεγέθους πα-
ραγωγικών επενδύσεων.
Σε παραπλήσιο μήκος κύματος εκπέμπει
και η πρόσφατη έκθεση του Ο.Ο.Σ.Α. για
τη χώρα μας. Ανάμεσα στα άλλα, υπογραμ-
μίζεται ότι οι καταγραφόμενες αδύναμες
επιδόσεις στην παραγωγικότητα αντιστοι-
χούν σε σημαντικό βαθμό στη μείωση της
παραγωγής από τότε που ξεκίνησε η κρίση,
ενώ το 2015 η υποχώρηση της παραγωγικό-
τητας οδήγησε σε αύξηση του μοναδιαίου
κόστους εργασίας. Σημειώνουμε ότι από το
2010 το μοναδιαίο κόστος εργασίας σημει-
ώνει αδιάλειπτη πτωτική πορεία, με ό,τι
αυτό σημαίνει για την ανταγωνιστικότητα
των προϊόντων μας στις διεθνείς αγορές.
Σε κάθε περίπτωση, επιμέρους εξελίξεις
κρούουν, για μια ακόμα φορά, τον κώδωνα
του κινδύνου για τις ελληνικές εξαγωγές
και απαιτούν σύστημα και επιμονή στην
αντιμετώπισή τους από τους υπευθύνους.
Ας μην ξεχνάμε ότι χωρίς καλές εξαγωγές
δεν θα υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη.
