ανάπτυξη
|
ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 57
της τάξης των 27 δις ευρώ σε σχέση με το
2008.
l
Τα συνολικά ίδια κεφάλαια μειώθηκαν
με μέσο ετήσιο ρυθμό 3,6%και περιορίστη-
καν σε 51,1 δις ευρώ το 2014, εξαιτίας της
αλματώδους αύξησης των συσσωρευμέ-
νων ζημιών.
l
Όσον αφορά τον συνολικό τραπεζικό
δανεισμό (μεσομακροπρόθεσμες υποχρε-
ώσεις + βραχυπρόθεσμες οφειλές σε τρά-
πεζες), παρατηρείται μείωση με μέσο ετή-
σιο ρυθμό 4,7% την περίοδο 2008-2014, με
συνέπεια η τραπεζική χρηματοδότηση το
2014 να υπολείπεται κατά 15,7 δις ευρώ σε
σχέση με το 2008.
Όσον αφορά τα οικονομικά αποτελέσματα
του τομέα, παρατηρούνται τα εξής:
l
Οι συνολικές πωλήσεις κατέγραψαν
πτώση με μέσο ετήσιο ρυθμό 6% την περί-
οδο 2008-2014, με συνέπεια να μειωθούν
σε 39,6 δις ευρώ το 2014, έτος κατά το οποίο
η φθίνουσα τάση ανακόπηκε.
l
Το τελικό καθαρό αποτέλεσμα είναι ζη-
μιογόνο την τελευταία πενταετία, ενώ το
2014 οι ζημίες διαμορφώθηκαν σε 1,7 δις
ευρώ. Αθροιστικά, οι συνολικές ζημίες της
περιόδου 2010-2014 ανήλθαν σε 14,5 δις
ευρώ για τον τομέα των υπηρεσιών.
l
Τα συνολικά κέρδη EBITDA διαμορ-
φώθηκαν σε 4,9 δις ευρώ το 2014, μειωμέ-
να σχεδόν κατά 25% σε σχέση με τα αντί-
στοιχα κέρδη του 2008.
l
Αξίζει να επισημανθεί το γεγονός της
συνεχούς βελτίωσης του περιθωρίου μει-
κτού κέρδους την τελευταία τριετία, με
συνέπεια ο δείκτης να αυξηθεί σε 24,27%
το 2014, λαμβάνοντας την υψηλότερη τιμή
της περιόδου.
Τεχνικές
(κατασκευαστικές) εταιρείες
Στον τομέα των τεχνικών εταιρειών οι ση-
μαντικότερες εξελίξεις είναι οι εξής:
l
Το σύνολο ενεργητικού μειώθηκε με
μέσο ετήσιο ρυθμό 1% την περίοδο 2008-
2014 συνολικά, και διαμορφώθηκε σε 28,9
δις ευρώ το 2014.
l
Τα συνολικά ίδια κεφάλαια μειώθηκαν
με μέσο ετήσιο ρυθμό 1,4% την περίοδο
2008-2014 και περιορίστηκαν σε 14,4 δις
ευρώ το 2014.
Όσον αφορά τα οικονομικά αποτελέσματα
του τομέα, παρατηρούνται τα εξής:
l
Σε επίπεδο κύκλου εργασιών καταγρά-
φεται σωρευτική απώλεια της τάξης των
4,5 δις ευρώ το 2014 σε σχέση με το 2008.
Συγκεκριμένα, οι συνολικές πωλήσεις κα-
τέγραψαν πτώση με μέσο ετήσιο ρυθμό 9%
την εξεταζόμενη περίοδο, και το 2014 δια-
μορφώθηκαν σε 5,9 δις ευρώ.
l
Το τελικό καθαρό αποτέλεσμα παρα-
μένει ζημιογόνο, ωστόσο το 2014 οι ζημίες
περιορίστηκαν σε 314 εκατ. ευρώ. Αθροι-
στικά, οι συνολικές ζημίες της περιόδου
2010-2014 ανήλθαν σε 2,3 δις ευρώ.
l
Τα συνολικά κέρδη EBITDA διαμορ-
φώθηκαν σε 538 εκατ. ευρώ το 2014, μειω-
μένα κατά 45,3% σε σχέση με τα αντίστοιχα
κέρδη του 2008.
Χρηματοπιστωτικός τομέας
Τράπεζες
Όσον αφορά τον χρηματοπιστωτικό το-
μέα, ο κλάδος των τραπεζών υπέστη βαρύ
πλήγμα από τις συνέπειες της κρίσης και
τις διαδικασίες που αποφασίσθηκαν για
τη δημοσιονομική εξυγίανση. Πράγματι, η
κρίση δημόσιου χρέους της χώρας άσκησε
μεγάλες πιέσεις στις τράπεζες, οι οποίες
βρέθηκαν αντιμέτωπες με ραγδαία εκροή
καταθέσεων, ουσιαστικά αποκόπηκαν από
τις διεθνείς αγορές και κατέγραψαν πολύ
μεγάλες απώλειες, κυρίως από την εφαρ-
μογή του προγράμματος ανταλλαγής ομο-
λόγων (PSI), χωρίς να έχουν απαλειφθεί
πλήρως οι συνέπειες. Ιδιαίτερα το έτος 2011
αποτέλεσε μαύρη σελίδα για τον τραπεζικό
τομέα, του οποίου οι ζημίες εκτοξεύθηκαν,
ανερχόμενες σε 40,4 δις ευρώ.
Εξετάζοντας τα βασικά μεγέθη του κλάδου
την περίοδο 2008-2014, αναδύεται έντονα η
εικόνα της συρρίκνωσης της δραστηριότη-
τας των τραπεζών. Καταρχάς το πλήθος των
τραπεζών περιορίστηκε σε 11 το 2014, έναντι
21 τραπεζών που λειτουργούσαν τη διετία
2008-09. Η πτώση των οικονομικών μεγε-
θών τους ήταν ραγδαία, ενώ η επιδείνωση
των αποτελεσμάτων τους εντυπωσιακή, με
πιο χαρακτηριστικές μεταβολές τις εξής:
l
Το συνολικό ενεργητικό των τραπεζών
μειώθηκε κατά 34% το 2014 σε σχέση με
το 2008.
l
Τα συνολικά ίδια κεφάλαια των τραπε-
ζών εξανεμίστηκαν τη διετία 2011-2012, με
συνέπεια να καταστούν αρνητικά, στη συ-
νέχεια, δε, ανέκαμψαν λόγω της ανακεφα-
λαιοποίησης των τραπεζών.
l
Οι συνολικές χορηγήσεις συρρικνώ-
θηκαν (-37,2%), με συνέπεια να μειωθούν
σε 181,6 δις ευρώ το 2014, καταγράφοντας
απώλειες ύψους 107,8 δις ευρώ σε σχέση με
τα προ κρίσης επίπεδα.
l
Οι συνολικές καταθέσεις πελατών μειώ-
θηκαν κατά 38,4%, δεδομένου ότι η φυγή
των καταθέσεων στέρησε από τις τράπεζες
κεφάλαια ύψους 105,7 δις ευρώ, όσο δηλα-
δή είναι η διαφορά τους μεταξύ των ετών
2008 και 2014.
l
Τα συνολικά έσοδα των τραπεζών κα-
τέγραψαν σωρευτική μείωση 60,4% στη
διάρκεια της εξαετίας (απώλεια 16,5 δις
ευρώ) και το 2014 περιορίστηκαν σε 10,8
δις ευρώ περίπου.
l
Το εύρος της επιδείνωσης που υπέστη ο
τραπεζικός τομέας φαίνεται ξεκάθαρα από
την εξέλιξη της κερδοφορίας του, όπως
αυτή διαμορφώθηκε την περίοδο 2008-
2014. Το τελικό ισοζύγιο σε επίπεδο καθα-
ρού αποτελέσματος της περιόδου (κέρδη
μείον ζημίες) ήταν εντυπωσιακά αρνητικό,
με τις συνολικές ζημίες να ανέρχονται σε
56,5 δις ευρώ!
Ασφάλειες
Παρά τη μακρόχρονη ύφεση των προη-
γουμένων ετών, ο τομέας των ασφαλειών
επέδειξε σημαντικές αντοχές στην εξετα-
ζόμενη περίοδο. Στο επίπεδο των εσόδων,
παρά τις ενδιάμεσες διακυμάνσεις, υπήρξε
αισθητή διεύρυνση εσόδων τη διετία 2012-
2013 συγκριτικά με το έτος βάσης (2008),
ωστόσο το 2014 τα έσοδα υποχώρησαν και
διαμορφώθηκαν σε 4 δις ευρώ περίπου,
μειωμένα κατά 11% σε σχέση με το 2008.
Περαιτέρω, σοβαρή επιδείνωση της κερ-
δοφορίας στον κλάδο παρατηρείται μόνο
το έτος 2011 (στην κορύφωση της κρίσης),
οπότε ο κλάδος υπέστη μεγάλες απώλειες
λόγω και της ένταξής του στο πρόγραμμα
ανταλλαγής ομολόγων (PSI), που οδήγησε
σε ανατροπή των αποτελεσμάτων και κατα-
γραφή υψηλών ζημιών, ύψους 1,7 δις ευρώ.
Εξαιρουμένου του συγκεκριμένου έτους,
τα λοιπά έτη το καθαρό αποτέλεσμα ήταν
κερδοφόρο (ενίοτε οριακά), με μόνη εξαί-
ρεση το έτος 2008, οπότε όμως οι ζημίες
ήταν πολύ περιορισμένες.
