ανάπτυξη
|
ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 21
Από τη μια είναι η μείωση της ζήτησης, που σε ορισμένους κλά-
δους έλαβε διαστάσεις κατάρρευσης.
Από την άλλη η ασφυκτική έλλειψη ρευστότητας, η αδυναμία
άντλησης χρηματοδότησης από τις τράπεζες, αλλά και το δυ-
σβάσταχτο κόστος του δανεισμού.
Και βεβαίως, είδαμε στα χρόνια αυτά να καταρρέουν και τα
άτυπα κυκλώματα πίστης. Είδαμε τις ίδιες τις επιχειρήσεις να
έχουν πάψει να εμπιστεύονται η μία την άλλη. Είδαμε τους ξέ-
νους προμηθευτές να απαιτούν πληρωμές ή εγγυήσεις σε μετρη-
τά. Σαν να μην ήταν αρκετά δύσκολη η κατάσταση, επιβλήθηκαν
και τα capital controls που πρόσθεσαν νέα ανυπέρβλητα εμπό-
δια στην επιχειρηματική δραστηριότητα.
Στο θέμα της φορολογίας τα πράγματα γίνονται όλο και χει-
ρότερα. Η Ελλάδα είναι από τις χώρες της Ευρώπης με το πιο
εχθρικό φορολογικό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις. Μετά την
αύξηση του συντελεστή στο 29%, η συνολική φορολογική επι-
βάρυνση ξεπερνά πλέον το 50% των εσόδων της επιχείρησης. Το
αντίστοιχο ποσοστό σε γειτονικές χώρες όπως η Βουλγαρία και η
Κύπρος δεν ξεπερνά το 27%.
Αυτό το οποίο στην ουσία γίνεται στη χώρα τα τελευταία χρό-
νια, είναι ότι επιβάλλονται όλο και υψηλότεροι φόροι, χωρίς να
συνεκτιμάται ο αντίκτυπος στην οικονομική δραστηριότητα,
αλλά και χωρίς να αλλάζει τίποτα σε έναν δυσλειτουργικό και
αναποτελεσματικό μηχανισμό φορολογικής διοίκησης. Και σε
αυτό το θέμα δεν έχουν ευθύνη μόνο οι ελληνικές κυβερνήσεις,
αλλά και οι δανειστές, οι οποίοι αποδέχονται αυτή την τακτική
ενώ γνωρίζουν ότι οδηγεί σε αδιέξοδο.
Σύμφωνα με μελέτες και στοιχεία έγκυρων οργανισμών όπως
ο Ο.Ο.Σ.Α. και η KPMG, στο διάστημα 2010-2015 στην Ελλάδα
επιβλήθηκαν δημοσιονομικά μέτρα ύψους 67 δις ευρώ, τα μισά
εκ των οποίων αντιστοιχούσαν σε φόρους. Παρ’ όλα αυτά, λόγω
της βαθιάς ύφεσης, η εισπραξιμότητα μειώθηκε κατά 11,46%.
Κι αντί το γεγονός αυτό να προβληματίσει, βλέπουμε διαρκώς
νέες επιβαρύνσεις, οι οποίες απειλούν να σκοτώσουν ό,τι πάει
καλά, ό,τι αναπτύσσεται και προσθέτει αξία στην οικονομία: αύ-
ξηση συντελεστή για τις επιχειρήσεις και έπονται νέα μέτρα με
την αύξηση της έμμεσης φορολογίας, όπως αύξηση του Φ.Π.Α.
κατά μία ακόμα μονάδα.
Και το πρόβλημα, βεβαίως, δεν είναι μόνο το ύψος της φορο-
λογίας. Γιατί ακούμε συχνά να μας λένε ότι υψηλή φορολογία
υπάρχει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ναι, σε αυτές τις χώρες
υπάρχουν υψηλοί συντελεστές, υπάρχει όμως και ένα σταθερό,
αξιόπιστο και φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον.
Η Ελλάδα, παρά τις αλλαγές που υποτίθεται ότι εφαρμόστηκαν
στο πλαίσιο των μνημονίων, εξακολουθεί να υστερεί σε όλες τις
κατατάξεις ως προς τη φιλικότητα προς τις επιχειρήσεις.
Το μόνο πεδίο στο οποίο υπήρξε σοβαρή βελτίωση είναι η διευ-
κόλυνση της διαδικασίας σύστασης επιχειρήσεων, κυρίως μέσα
από την εφαρμογή του Γ.Ε.ΜΗ., την οποία διεκδίκησε με επιμο-
νή η επιμελητηριακή κοινότητα.
Κατά τα άλλα, το φορολογικό και θεσμικό πλαίσιο στη χώρα μας
χαρακτηρίζεται από γραφειοκρατία, αδιαφάνεια, ασάφεια και
αστάθεια, παράγοντες που δημιουργούν τεράστια εμπόδια στην
επιχειρηματικότητα και αποθαρρύνουν τις επενδύσεις.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες, το ερώτημα είναι ποιος θα μείνει
τελικά να παράγει σε αυτή τη χώρα; Ποιος θα επιλέξει να επεν-
δύσει; Ποιος θα πάρει την απόφαση να επεκτείνει ή να αναπτύ-
ξει νέες δραστηριότητες εδώ; Ποιος θα δημιουργήσει θέσεις ερ-
γασίας; Η οικονομία δεν μπορεί να στηριχθεί στις πλάτες και την
υπερπροσπάθεια μεμονωμένων κλάδων και επιχειρήσεων. Γιατί
ακόμα και οι ισχυρότερες αντοχές κάποια στιγμή εξαντλούνται.
Αν οι συνθήκες άσκησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας
δεν βελτιωθούν, με άμεσες και γενναίες παρεμβάσεις από την
πλευρά της πολιτείας, οι συνέπειες για την οικονομία και την
απασχόληση θα είναι ανεξέλεγκτες.
Το βέβαιο είναι ότι η οικονομία θα βρίσκεται σε ύφεση τουλάχι-
στον μέχρι τα μέσα του 2016, λόγω της επίδρασης της προηγού-
μενης χρονιάς. Το αν θα υπάρξει έστω και μια μικρή ανάσχεση
πριν από το τέλος του έτους, θα κριθεί από μια σειρά παραγό-
ντων και προϋποθέσεων.
Πρώτη και βασική είναι η διασφάλιση της σταθερότητας, ώστε
να επιστρέψει η εμπιστοσύνη στην οικονομία, να επανέλθουν οι
καταθέσεις και να επιταχυνθεί η αποκατάσταση της ομαλότητας
στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Το σίριαλ με την αξιολόγηση του πρώτου προγράμματος πρέ-
πει να κλείσει. Όσο το θέμα αυτό παραμένει σε εκκρεμότητα,
οι προοπτικές ανάσχεσης της ύφεσης εντός του έτους θα απο-
δυναμώνονται. Η αγορά δεν θα αντέξει νέες περιπέτειες, όπως
αυτές που ζήσαμε το 2015.
Δεν αρκεί όμως μόνο η ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Θα πρέ-
πει να διασφαλιστεί η συνεπής εφαρμογή του προγράμματος,
με σαφή έμφαση στις διαρθρωτικές αλλαγές και με αλλαγή του
μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής, ώστε να έχει αναπτυξιακό
προσανατολισμό. Αναπτυξιακός προσανατολισμός σημαίνει μεί-
ωση φόρων, μείωση καταναλωτικών δαπανών του δημοσίου και
αύξηση των δαπανών για δημόσιες επενδύσεις.
Ως προς τη φορολογία, τα επιμελητήρια έχουν καταθέσει συγκε-
κριμένες προτάσεις. Οι βασικότερες είναι: μείωση του βασικού
